Kura zielononóżka kuropatwiana
łac. Gallus gallus domesticus, Linnaeus, 1758
rasa rodzima

Jest to polska ogólnoużytkowa rasa kur, która została wyhodowana na przełomie XIX i XX w. Nazwa pochodzi od oliwkowego koloru nóg tych ptaków. Charakteryzują się przede wszystkim dużą nieśnością (150–180 jaj rocznie) i smacznym mięsem przy niewielkich wymaganiach pokarmowych oraz przy dużej samodzielności w wyszukiwaniu pokarmu. Kury te są wyjątkowo odporne na choroby i niskie temperatury. Wielką zaletą jaj znoszonych przez zielononóżki są wysokie wartości odżywcze oraz o 30% niższa zawartość cholesterolu w porównaniu do jaj kur innych ras.

samiec
Długość ciała: 62 cm
Rozpiętość skrzydeł: 88 cm
Masa ciała: 2,2–2,7 kg

samica
Długość ciała: 54 cm
Rozpiętość skrzydeł: 72 cm
Masa ciała: 1,8–2,3 kg

Kura czubatka polska brodata miniaturowa
łac. Gallus gallus domesticus, Linnaeus, 1758
rasa rodzima

Jest jedną z najstarszych ras kur pochodzących z Polski. Niegdyś stanowiła nieodłączny element krajobrazu na wsiach i we dworach. Przez setki lat wszystkie kury czubate w całej Europie nazywane były polskimi. Zmieniło się to podczas kongresu hodowców w Dreźnie w 1869 r., kiedy to Polski nie było na mapie świata. Odmiany, które posiadają czub i brodę, a nie mają grzebienia, nazwano wówczas kurami padewskimi. Czubatka polska jest typową rasą wystawową, bez większego znaczenia w gospodarce. Są to ptaki łagodne, czujne i dosyć płochliwe; wyróżniają się jednak sporym temperamentem.

samiec
Długość ciała: 59 cm
Rozpiętość skrzydeł: 71 cm
Masa ciała: 0,9 kg

samica
Długość ciała: 34 cm
Rozpiętość skrzydeł: 61 cm
Masa ciała: 0,8 kg

Kaczka pomniejszona
łac. Anas platyrhynchos f. domestica, Linnaeus, 1758

rasa rodzima

Kaczka rodzimej rasy wyhodowana w XX w. Rozmnażano ze sobą dzikie kaczki krzyżówki, a z otrzymanych populacji wybierano te osobniki, które wykazywały dobre cechy mięsne. Następnie krzyżowano je z lżejszymi kaczkami pekin. Efektem tej pracy jest kaczka pomniejszona. Jak sama nazwa wskazuje, jest to kaczka mniejszych rozmiarów. Upierzenie ma wyłącznie białą barwę, łapy są pomarańczowe, a dziób może przyjmować ubarwienie od różowego do pomarańczowego.

samiec / samica
Długość ciała: 51–67 cm / 81–96 cm
Rozpiętość skrzydeł: ok. 101 cm
Masa ciała: 1,6–1,75 kg / ok. 1,45 kg

Gęś kielecka
łac. Anser domesticus, Linnaeus, 1758
rasa rodzima

Gęś rodzimej rasy, którą wyróżnia duża odporność na niekorzystne warunki środowiska. Jest to ptak ekonomiczny w hodowli i raczej mało wymagający, jednocześnie łatwy w rozmnażaniu i o smacznym mięsie. Gęś kielecka charakteryzuje się białym upierzeniem, a jej łapy i dziób są pomarańczowo-czerwone. Jest to ptak głośny, a jego gęganie słychać z daleka. Samice są lżejsze od samców: ważą ok 3,5 kg. Masa ciała gęsiorów dochodzi nawet do ponad 4kg.

samiec / samica
Długość ciała: 86-96 cm
Rozpiętość skrzydeł: 165-183 cm
Masa ciała: 4-4,25 kg / 3,4-3,6 kg

Owca wrzosówka (PL)

łac. Ovis aries, Linnaeus, 1758
rasa rodzima
Owca wrzosówka to bardzo stara polska rasa: jej początki sięgają XVIII w. W latach 50. jej pogłowie zaczęło drastycznie spadać ze względu zainteresowanie rasami bardziej wydajnymi. Wrzosówki to owce dość drobne, odporne na choroby, o dwóch kolorach wełny: siwym i czarnym. Młode osobniki są czarne i z czasem jaśnieją, gdyż sierść puchowa zaczyna przerastać czarną okrywę. Hodowla wrzosówki sprawdza się obecnie w agroturystyce ze względu na jej estetykę oraz towarzyskość. Z powodzeniem zastępuje również kosiarki, chroniąc tereny zielone przed zakrzaczeniem.

samiec / samica
Wysokość w kłębie: 60–70 cm
Masa ciała: 45–55 kg
samica
Długość ciąży: 140–156 dni
Masa ciała: 35–42 kg

Polnisches Heideschaf (DE)

łac. Ovis aries, Linnaeus, 1758
einheimische Rasse
Das Heideschaf ist eine sehr alte polnische Rasse: ihre Anfänge reichen bis zum XVIII. Jahrhundert zurück. In den fünfziger Jahren begann der Bestand dieser Schafen dramatisch zu sinken, was auf das Interesse an ergiebigere Rassen zurückzuführen ist. Polnische Heideschafe sind ziemlich klein, widerstandsfähig gegen Krankheiten, mit zweifach gefärbter Wolle: schwarz und grau. Junge Exemplare sind schwarz und werden mit der Zeit heller, als die weichen, helleren Haare immer länger werden. Das polnische Heideschaf wird heute in Agrotouristik gezüchtet, dank seiner Ästhetik und Geselligkeit. Es kann auch gut Rasenmäher ersetzen und Grünflächen vor Verunkrautung bewahren.

Männchen / Weibchen
Widerristhöhe: 60–70 cm
Körpermasse: 45–55 kg
Weibchen
Schwangerschaftsdauer: 140–156 Tage
Körpermasse: 35–42 kg

Polish heath sheep (EN)

łac. Ovis aries, Linnaeus, 1758
native breed
The heath sheep is a very old Polish breed: its roots date back to the XVIII century. In the 1950s its numbers started to drop drastically because of the growing interest in more efficient breeds. The Polish heath sheep is rather small, resistant to illness, with two colours of the wool: grey and black. Young specimens are black and get lighter in colour as they age, since the inner wool starts growing through the black layer. The Polish heath sheep is doing well in agrotourism, thanks to its aesthetics and friendliness. It is also a good substitute for grass mowers, keeping parklands from becoming overgrown.

male / female
height at withers: 60–70 cm
body mass: 45–55 kg
female
pregnancy duration: 140–156 days
body mass: 35–42 kg

Owca olkuska (PL)

łac. Ovis aries, Linnaeus, 1758
rasa rodzima
To jedna z rodzimych ras owiec, występująca regionalnie. Wyhodowana została w okolicach Olkusza. Cechą wyróżniającą owce olkuskie jest niewątpliwie ich wysoka plenność, wynosząca średnio 200%; najczęściej bliźniaki i trojaczki, a rekordowo nawet siedmioraczki. W 2002 r., jako pierwsza i jedyna rodzima rasa owiec, została wyeksportowana za granicę: do Czech i na Słowację. Zainteresowanie hodowców z zagranicy owcą olkuską jest najlepszym potwierdzeniem wyjątkowych wartości użytkowych tej rasy;  także do produkcji jagnięciny. Owca olkuska to bardzo łagodna rasa, polecana również do gospodarstw agroturystycznych.

samiec / samica
Wysokość w kłębie: 70–72 cm
Masa ciała: ok. 45 kg
samica
Długość ciąży: 142–156 dni
Masa ciała: ok. 40 kg

Olkusz-Schaf (DE)

łac. Ovis aries, Linnaeus, 1758
einheimische Rasse
Es ist eine der heimischen Schafrassen, die regional vorkommt. Sie stammt aus dem Olkuszer Gebiet. Die Olkusz-Schaf ist durch ihre hohe Fruchtbarkeit ausgezeichnet, die durchschnittlich 200% beträgt. Am häufigsten werden Zwillinge und Drillinge geboren; der Rekord waren Siebenlinge. 2002 wurde sie als die erste und bisher einzige polnisch-einheimische Schafrasse ins Ausland exportiert – nach Tschechien und Slowakei. Das Interesse, das ausländische Züchter an dieser Rasse haben, ist die beste Bestätigung der besonderen Qualitäten und Nutzungswerten dieser Schaf, insbesondere in Lammfleischproduktion. Es ist eine sehr sanftmütige Rasse, für Agrotouristik empfohlen.

Männchen / Weibchen
Widerristhöhe: 70–72 cm
Körpermasse: ca. 45 kg
Weibchen
Schwangerschaftsdauer: 142–156 Tage
Körpermasse: ca. 40 kg

Olkusz sheep (EN)

łac. Ovis aries, Linnaeus, 1758
native breed
It is one of the native Polish sheep breeds, originally from the Olkusz area. What makes this sheep stand out is its high fertility, with the average rate of 200%; most commonly siblings and triplets are born, but the record stays with septuplets. In 2002, as the first and so far only native Polish sheep breed, it was exported abroad – to the Czech Republic and Slovakia. The international interest in the Olkusz sheep is the best confirmation of its special qualities, including the production of lamb meat. It is also a very gentle breed, thus recommended for agritourism farms.

male / female
height at withers: 70–72 cm
body mass: ca. 45 kg
female
pregnancy duration: 142–156 days
body mass: ca. 40 kg

Królik popielniański (PL)

łac. Oryctolagus cuniculus, Linnaeus, 1758
rasa rodzima
Królik popielniański to obecnie jedyna rodzima rasa królików. Nad jej stworzeniem pracowano
w Zakładzie Doświadczalnym Polskiej Akademii Nauk w Popielnie – stąd nazwa. Rasa ta powstała z królików albinotycznych i królików rasy belgijski olbrzym szary. Wzorzec oceny rasy zatwierdzono w 1989 roku. Podczas tworzenia odmiany popielniańskiej stosowano u samic tzw. zimny chów, aby poprawić jakość okrywy włosowej u potomstwa. Króliki te mają białą sierść, są odporne na surowe warunki chowu, a ich mioty są liczne (7–8 młodych).

samiec / samica
Długość życia: 5–8 lat
Masa ciała: 3,5–5 kg
samica
Długość ciąży: 28–32 dni

Popielno-Kaninchen (DE)

łac. Oryctolagus cuniculus, Linnaeus, 1758
einheimische Rasse
Es ist derzeit die einzige einheimische Kaninchenrasse. An dem Erschaffen dieser Rasse haben Forscher aus der Versuchseinrichtung der Polnischen Akademie der Wissenschaften in Popielno gearbeitet – daher der Name. Diese Kaninchen sind als Mischung von zwei anderen Arten entstanden: dem Albinokaninchen und dem Belgischen Riesenkaninchen. Der Rassestandard wurde im Jahr 1989 gebilligt. Während der Rassenerschaffungsversuche wurde bei den Zibben sogenannte kalte Zucht angewendet, um die Fellqualität ihrer Nachkommen zu verbessern. Popielno-Kaninchen haben weißes Fell, sind unempfindlich gegen strenge Bedingungen, und ihre Würfe sind zahlreich (7–8 Jungen).

Männchen / Weibchen
Lebensdauer:  5–8 Jahre
Körpermasse: 3,5–5 kg
Weibchen
Schwangerschaftsdauer: 28–32 Tage

Popielno rabbit (EN)

łac. Oryctolagus cuniculus, Linnaeus, 1758
native breed
The Popielno rabbit is currently the only Polish native breed. The work on creating it was carried out in the Research Institute of the Polish Academy of Sciences in Popielno – hence the name. This breed was started from albino rabbits and Flemish Giants. The breed standard was approved in 1989. During the attempts to create the Popielno rabbit, the females were kept in a way described as cold breeding, in order to improve the fur quality of their offsprings. Popielno rabbits have white coats, they’re resistant to harsh conditions and their litters are numerous (7–8 kittens).

male / female
life expectancy: 5–8 years
body mass: 3,5–5 kg
female
pregnancy duration: 28–32 days

Krowa białogrzbieta (PL)

łac. Bos taurus taurus, Linnaeus, 1758
rasa rodzima
Krowa białogrzbieta wywodzi się znad dolnej Wisły, Bugu, Sanu oraz Narwii. Rasa ta od wieków występowała na terenach Polski, choć według jednej hipotezy przywędrowała do nas przed wiekami z okolic Bałtyku. Charakteryzuje się dużą zdrowotnością oraz wytrzymałością na trudne warunki atmosferyczne. Doskonale wykorzystuje paszę. Umaszczenie jest zwykle biało–czarne, rzadziej czerwone, z białym pasem na grzbiecie. Pracami odtwarzającymi rasę zajął się Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie i od 2003 r. bydło białogrzbiete znajduje się w Programie Ochrony Zasobów Genetycznych Zwierząt w Polsce.

samiec
Wysokość w kłębie: 125–140 cm
Masa ciała: 600–800 kg
samica
Długość ciąży: 280 dni
Wysokość w kłębie: 125–140 cm
Masa ciała: 600–800 kg

Polnischer Weißrücken (DE)

łac. Bos taurus taurus, Linnaeus, 1758
einheimische Rasse
Der polnische Weißrücken kommt aus der Gegend der unteren Weichsel, Bug, San und Narew. Diese Rasse kommt schon seit Jahrhunderten in Polen vor; es gibt aber auch eine Hypothese, laut dessen sie hier vor Jahrhunderten aus dem Ostseegebiet gekommen wäre. Sie ist durch ihren guten Gesundheitszustand sowie die Widerstandsfähigkeit gegen schwere Klimabedingungen gekennzeichnet. Sie nutzt ihre Nahrung besonders gut. Die Färbung ist normalerweise schwarz-weiß, seltener rötlich, mit einem weißen Streifen auf dem Rücken. Mit den Rassenwiederherstellung-Arbeiten hat sich die Lubliner Universität für Naturwissenschaften beschäftigt. Seit 2003 nimmt polnischer Weißrücken am Programm für Schutz von genetischen Ressourcen in Polen teil.

Männchen
Widerristhöhe: 125–140 cm
Körpermasse: 600–800 kg
Weibchen
Schwangerschaftsdauer: 280 Tage
Widerristhöhe: 125–140 cm
Körpermasse: 600–800 kg

Polish whiteback (EN)

łac. Bos taurus taurus, Linnaeus, 1758
native breed
The Polish whiteback breed has its roots in the area of lower Vistula, Bug, San and Narew. This cow has lived in Poland for a very long time. However, there is also a theory that it came here from the Baltic Sea area centuries ago. Its characteristics are resistance to illness and bad conditions as well as the exceptional ability to manage food. These cows are usually black and white, more rarely reddish, with a white stripe on the back. The work to restore this breed has been undertaken by the University of Life Sciences in Lublin. Since 2003, the Polish whiteback has been on the Programme for Protection of Animal Genetic Resources in Poland.

male
height at withers: 125–140 cm
body mass: 600–800 kg
female
pregnancy duration: 280 days
height at withers: 125–140 cm
body mass: 600–800 kg

Koza sandomierska (PL)

łac. Capra hircus, Linnaeus, 1758
rasa rodzima
Koza sandomierska jest jedną z trzech polskich ras kóz, obok karpackiej i kazimierzowskiej. Powstała wraz początkiem chasydyzmu w Polsce, na przełomie XIX i XX w. w dorzeczu Wisły i Sanu. Wypasana była w Puszczy Sandomierskiej. Niestety, była już bliska całkowitego wymarcia. Od 2016 r. na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie są prowadzone prace odtwarzające tę rasę. Niewątpliwym plusem kozy sandomierskiej są walory smakowe mleka, gdzie charakterystyczny kozi zapach jest niewyczuwalny.

samiec
Wysokość w kłębie: 70–75 cm
Masa ciała: ok. 65 kg
samica
Długość ciąży: 140-156 dni
Wysokość w kłębie: 64–68 cm
Masa ciała: ok. 60 kg

Sandomierz-Ziege (DE)

łac. Capra hircus, Linnaeus, 1758
einheimische Rasse
Die Sandomierz-Ziege ist eine der drei polnischen Ziegenrassen, neben der Karpaten- und Kazimierz-Ziege. Diese Rasse entstand zusammen mit dem Anfang des Chassidismus in Polen, um die Wende von XIX auf XX Jahrhundert in dem Einzugsgebiet von Weichsel und San. Sie wurde im Sandomierz-Urwald weiden gelassen und war leider vom Aussterben bedroht. Seit 2016 werden Arbeiten an der Lubliner Universität für Naturwissenschaften durchgeführt, um diese Rasse wiederherzustellen. Ein Vorteil der Sandomierz-Ziege sind die geschmacklichen Vorzüge ihrer Milch, wo der charakteristische Geruch nicht merkbar ist.

Männchen
Widerristhöhe: 70–75 cm
Körpermasse: ca. 65 kg
Weibchen
Schwangerschaftsdauer: 140-156 Tage
Widerristhöhe: 64–68 cm
Körpermasse: ca. 60 kg

Sandomierz goat (EN)

łac. Capra hircus, Linnaeus, 1758
native breed
Sandomierz goat is one of the three Polish goat breeds, next to Carpathian and Kazimierz goats. This breed emerged at the beginning of Hasidism in Poland, at the turn of the 19th and 20th century in the river-basin of Vistula and San. Its main grazing area was the Sandomierz Forest. Unfortunately, it came close to complete extinction. Since 2016 works are underway at the University of Life Sciences in Lublin to restore this breed. One of the unquestioned advantages of the Sandomierz goat is the taste of its milk, which lacks the characteristic smell.

male
height at withers: 70–75 cm
body mass: ca. 65 kg
female
pregnancy duration: 140-156 days
height at withers: 64–68 cm
body mass: ca. 60 kg

Koza karpacka (PL)

łac. Capra hircus hircus, Linnaeus, 1758
rasa rodzima
Jedna z trzech polskich ras kóz, wszechstronnie użytkowa. W 2005 r. odnaleziono ostatnie dwa go-spodarstwa, w których hodowano kozy karpackie. Dzięki staraniom Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki Państwowej Instytutu Badawczego w Odrzechowej i Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu w 2012 r. liczba matek wzrosła do 40 szt. Mleko kozie uchodzi za bardzo zdrowe; podaje się je dzieciom, używane jest również jako lek przy chorobach płuc. W okresie wojennym kozy ratowały ludzi przed śmiercią z niedożywienia. Przy skromnym, niewybrednym posiłku koza daje około jednego litra tłustego i pożywnego mleka dziennie.

samiec
Wysokość w kłębie: 55–60 cm
Masa ciała: 45–50 kg
samica
Długość ciąży: 140-156 dni
Wysokość w kłębie: 45–55 cm
Masa ciała: 40–45 kg

Karpatenziege (DE)

łac. Capra hircus hircus, Linnaeus, 1758
einheimische Rasse
Eine der drei polnischen Ziegenrassen, sehr vielseitig. 2005 wurden die zwei letzten Bauernhöfe, die noch Karpatenziegen züchteten, gefunden. Dank der Mühe, die sich die Mitarbeiter der experimentellen Abteilung des nationalen Instituts für Zootechnik aus dem Forschungsinstitut in Odrzechowa und die Angestellten des Breslauer Zoos gegeben haben, ist 2012 die Anzahl der Mütter auf 40 Stück gestiegen. Ziegenmilch ist für sehr gesund gehalten; es wird Kindern gegeben, sowie bei Lungenkrankheiten als Heilmittel genutzt. Während der Kriegszeit haben Ziegen Menschen oft vor dem Hungertod gerettet. Bei genügsamer Ernährung gibt die Ziege ungefähr einen Liter fetter, nahrhafter Milch pro Tag.

Männchen
Widerristhöhe: 55–60 cm
Körpermasse: 45–50 kg
Weibchen
Schwangerschaftsdauer: 140-156 Tage
Widerristhöhe: 45–55 cm
Körpermasse: 40–45 kg

Carpathian goat (EN)

łac. Capra hircus hircus, Linnaeus, 1758
native breed
One of the three Polish goat breeds, a very versatile one. In 2005, the last two farms to breed the Carpathian goat were found. Thanks to the efforts of the Experimental Department of the National Zootechnics Research Institute in Odrzechowa and Wrocław Zoological Garden, the number of Carpathian goat nannies rose to 40 in 2012. Goat milk is considered to be very healthy; it is given to children, and used as a remedy in lung diseases. In the war period, goats saved many humans from starvation. While eating very modestly, a goat can produce up to one litre of fat and nutritious milk a day.

male
height at withers: 55–60 cm
body mass: 45–50 kg
female
pregnancy duration: 140-156 days
height at withers: 45–55 cm
body mass: 40–45 kg